Alibaba Quark AI Glasses: Sức Mạnh Human-in-the-Loop
Đằng Sau Kính Thông Minh Alibaba: Sức Mạnh Thầm Lặng Của Human-in-the-Loop
Trong thế giới công nghệ không ngừng vận động, cuộc đua đến ngôi vị dẫn đầu trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo AI ngày càng trở nên khốc liệt. Mới đây, gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc Alibaba đã chính thức tuyên bố bước chân vào thị trường kính thông minh, một động thái đầy tham vọng được hậu thuẫn bởi khoản đầu tư lên tới 52.4 tỷ đô la vào AI và điện toán đám mây. Sản phẩm mang tên Quark AI Glasses không chỉ đánh dấu bước đi đầu tiên của Alibaba vào lĩnh vực thiết bị đeo mà còn hé lộ một câu chuyện sâu sắc hơn về cách những công nghệ AI tiên tiến nhất được tạo ra.
Đằng sau sự hào nhoáng của những thiết bị thông minh, đằng sau những thuật toán phức tạp có khả năng nhận diện hình ảnh, dịch thuật thời gian thực và trả lời câu hỏi của bạn, là một lực lượng lao động toàn cầu thầm lặng. Họ chính là những con người tham gia vào quy trình Human-in-the-loop (HITL), một mắt xích tối quan trọng đảm bảo cho AI không chỉ thông minh mà còn chính xác và đáng tin cậy. Bài viết này sẽ đưa bạn đi sâu vào hậu trường, khám phá cách công việc của con người đang định hình tương lai của AI, thông qua lăng kính của chiếc kính thông minh từ Alibaba.
Cuộc Đua Thiết Bị Đeo Thông Minh: Alibaba Chính Thức Nhập Cuộc
Dự kiến ra mắt tại thị trường Trung Quốc vào cuối năm 2025, Quark AI Glasses được kỳ vọng sẽ trở thành một đối thủ đáng gờm trong một thị trường đang ngày càng sôi động. Thiết bị này sẽ được vận hành bởi mô hình ngôn ngữ lớn Qwen do chính Alibaba phát triển và trợ lý ảo Quark. Hiện tại, Quark đã là một ứng dụng phổ biến tại Trung Quốc, nhưng việc tích hợp nó vào phần cứng là một chiến lược then chốt để mở rộng tệp người dùng và tạo ra một trải nghiệm liền mạch.
Tập đoàn có trụ sở tại Hàng Châu này vốn là một trong những nhà phát triển AI năng động nhất tại Trung Quốc, liên tục cho ra đời các mô hình được thiết kế để cạnh tranh trực tiếp với những gã khổng lồ như OpenAI. Bằng cách tham gia vào thị trường kính thông minh, Alibaba gia nhập một nhóm các công ty công nghệ lớn đang đặt cược rằng thiết bị đeo sẽ là nền tảng điện toán quan trọng tiếp theo, sánh vai cùng điện thoại thông minh.
Thị trường mà Quark AI Glasses sắp bước vào đã có sự hiện diện của những tên tuổi lớn như kính thông minh của Meta hợp tác sản xuất với Ray-Ban và một mẫu kính mới ra mắt trong năm nay của Xiaomi. Để tạo ra lợi thế cạnh tranh, phiên bản của Alibaba sẽ cung cấp một loạt tính năng hấp dẫn bao gồm gọi điện rảnh tay, nghe nhạc, dịch thuật thời gian thực, ghi lại nội dung cuộc họp và một camera tích hợp.
Điểm mạnh lớn nhất của Alibaba nằm ở hệ sinh thái dịch vụ khổng lồ mà họ vận hành tại Trung Quốc. Chiếc kính thông minh sẽ kết nối trực tiếp với hệ sinh thái này, cho phép người dùng truy cập chỉ đường, thực hiện thanh toán qua Alipay, so sánh giá cả trên Taobao và tận dụng các nền tảng khác thuộc sở hữu của Alibaba như bản đồ và đặt dịch vụ du lịch. Mặc dù công ty đã vạch ra một số tính năng chính, thông tin chi tiết về giá cả và thông số kỹ thuật vẫn chưa được tiết lộ.
Nền Tảng Vô Hình: Dữ Liệu và Trí Tuệ Con Người
Những chiếc kính thông minh như của Alibaba hoạt động dựa trên các hệ thống AI có khả năng nhận dạng hình ảnh, diễn giải ngữ cảnh và phản hồi bằng ngôn ngữ tự nhiên. Để làm được điều này, chúng cần được huấn luyện trên một khối lượng dữ liệu khổng lồ đã được gán nhãn. Đây là những thông tin đã được con người xem xét và đánh dấu để AI có thể học hỏi từ đó. Ví dụ, để AI nhận biết một con mèo, con người phải cung cấp cho nó hàng triệu tấm ảnh về mèo và gắn nhãn chúng là mèo.
Quá trình này thường liên quan đến các hệ thống Human-in-the-loop (HITL), nơi con người cung cấp đầu vào ở các giai đoạn quan trọng của quá trình đào tạo và thử nghiệm AI. Để hiểu rõ hơn về cách thức hoạt động thực tế của quy trình này, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với Henry Chen, đồng sáng lập của Sapien, một công ty quản lý lực lượng lao động phân tán quy mô lớn chuyên về gán nhãn dữ liệu. Ông Chen đã chia sẻ về những hiểu lầm phổ biến, nhu cầu về nhân lực có kỹ năng và cách sự tăng trưởng của AI Trung Quốc đang ảnh hưởng đến ngành công nghiệp này.
Giải Mã Human-in-the-Loop: Phá Vỡ Những Hiểu Lầm Phổ Biến
Một trong những quan niệm sai lầm phổ biến nhất là coi HITL đơn thuần là công việc gán nhãn dữ liệu một cách máy móc. Henry Chen giải thích rằng nó phức tạp hơn nhiều, bao gồm việc đưa ra quyết định đối với các trường hợp ngoại lệ, các tình huống cần sự phán đoán của con người và quá trình đánh giá liên tục. Ông nói, phản hồi liên tục mới là yếu tố cốt lõi làm cho HITL hoạt động hiệu quả, thay vì chỉ là những bộ dữ liệu được xử lý một lần rồi thôi.
Một hiểu lầm khác là cho rằng đây là công việc kỹ năng thấp. Thực tế hoàn toàn ngược lại. Ông Chen cho biết sự trỗi dậy của AI chuyên ngành đã tạo ra nhu cầu rất lớn đối với các chuyên gia trong lĩnh vực như bác sĩ, luật sư và nhà khoa học để đóng góp kiến thức của họ. AI y tế cần bác sĩ để xác định các khối u trong ảnh chụp X-quang. AI pháp lý cần luật sư để phân loại các điều khoản hợp đồng. Sapien hiện đang làm việc với 1.8 triệu người đóng góp tại 110 quốc gia, một minh chứng cho quy mô và sự đa dạng của lực lượng lao động này.
Đối với các nhiệm vụ phức tạp như hiểu ngữ cảnh hoặc nhận dạng hình ảnh tinh vi, việc duy trì chất lượng là cực kỳ quan trọng. Ông Chen chia sẻ rằng công ty của ông sử dụng các phương pháp như xác thực chéo từ đồng nghiệp, theo dõi uy tín của người đóng góp và các cơ chế khuyến khích phù hợp để đảm bảo kết quả nhất quán. Chất lượng của dữ liệu đầu vào sẽ quyết định trực tiếp đến chất lượng của mô hình AI đầu ra.
Tác Động Từ Sự Trỗi Dậy Của AI Trung Quốc
Ngành AI của Trung Quốc đang mở rộng nhanh chóng, và nhu cầu về gán nhãn dữ liệu cũng đang bắt kịp với mức độ của Hoa Kỳ. Mặc dù Trung Quốc có những quy tắc và quy định riêng, ông Chen cho biết các loại dự án ngày càng trở nên tương đồng với các thị trường lớn khác.
Với một lực lượng lao động lớn và phân tán như vậy, Sapien sử dụng công nghệ chuỗi khối để giúp các khoản thanh toán trở nên minh bạch và cho phép cộng đồng có tiếng nói trong việc quyết định dự án nào đáng để theo đuổi. Bằng cách hoạt động không cần văn phòng truyền thống, ông Chen cho biết họ tránh được một số vấn đề nơi công sở và tập trung vào việc tưởng thưởng cho người đóng góp dựa trên giá trị mà họ mang lại.
Tương Lai Của HITL: Con Người Sẽ Đi Về Đâu Khi AI Ngày Càng Thông Minh?
Tự động hóa đang thay đổi ngành gán nhãn dữ liệu, nhưng Henry Chen tin rằng con người sẽ vẫn là trung tâm của một số loại công việc nhất định. Các nhiệm vụ liên quan đến sắc thái văn hóa, sự mỉa mai, các bệnh hiếm gặp, ngôn ngữ ít phổ biến hoặc cảm xúc phức tạp vẫn sẽ cần sự xem xét của con người. AI có thể nhận ra một nụ cười, nhưng khó có thể phân biệt được đó là nụ cười hạnh phúc, gượng gạo hay mỉa mai nếu không có sự huấn luyện từ dữ liệu do con người diễn giải.
Ông dự đoán, con người sẽ chuyển trọng tâm sang dữ liệu đuôi dài tức là các trường hợp hiếm gặp và các lĩnh vực chuyên ngành mới. Ông cũng dự đoán sự gia tăng của việc gán nhãn có sự hỗ trợ của AI, trong đó AI thực hiện phần lớn công việc và con người xử lý những trường hợp khó khăn nhất.
Đối với các dự án nhạy cảm, chẳng hạn như sở hữu trí tuệ của các tập đoàn lớn hoặc các tổ chức quốc tế, việc kiểm soát nghiêm ngặt là bắt buộc. Ông Chen cho biết Sapien sàng lọc và đào tạo kỹ lưỡng các cộng tác viên doanh nghiệp, sử dụng các biện pháp giảm thiểu dữ liệu và kiểm soát truy cập, đồng thời tuân thủ các quy tắc do khách hàng đặt ra. Công ty hoạt động theo các khuôn khổ như SOC 2 Type 2, GDPR và HIPAA để đảm bảo an toàn và bảo mật thông tin.
Khi các mô hình AI ngày càng giỏi hơn trong việc học từ dữ liệu không được gán nhãn, một quá trình được gọi là học tự giám sát, một số người kỳ vọng nhu cầu về gán nhãn của con người sẽ giảm đi. Tuy nhiên, ông Chen lại nhìn nhận vai trò của những người đóng góp sẽ thay đổi thay vì biến mất. Ông nói rằng chúng ta sẽ phát triển thành một ngành công nghiệp chuyên môn hóa hơn. Ông lưu ý rằng Sapien đã và đang thực hiện nhiều công việc hơn trong việc đánh giá dữ liệu tổng hợp do AI tạo ra và đầu ra của mô hình.
Ông kỳ vọng các dự án trong tương lai sẽ tập trung vào việc quản lý các bộ dữ liệu sự thật gốc độc đáo, đánh giá hiệu suất của AI và cung cấp chuyên môn cho các lĩnh vực cụ thể. Thay vì chỉ gán nhãn, con người sẽ trở thành những người giám sát, những người thẩm định chất lượng và những người thầy cho AI.
Từ Chiếc Kính Thông Minh Đến Cuộc Đua AI Toàn Cầu
Sự ra mắt của kính thông minh Alibaba cho thấy AI đã tiến sâu vào các sản phẩm hàng ngày như thế nào. Mặc dù chúng có thể chỉ là một trong nhiều thiết bị đeo trên thị trường vào năm 2025, sự kết hợp giữa mô hình ngôn ngữ nội bộ của Alibaba, hệ sinh thái dịch vụ hiện có và việc tích hợp phần cứng có thể giúp chúng trở nên nổi bật đối với người dùng tại Trung Quốc.
Đồng thời, những sản phẩm như thế này phụ thuộc vào một chuỗi cung ứng phức tạp của chuyên môn con người, từ các kỹ sư xây dựng mô hình đến những người đóng góp tinh chỉnh dữ liệu mà chúng sử dụng. Các công ty như Sapien hoạt động âm thầm phía sau hậu trường, đảm bảo các hệ thống AI có đủ thông tin cần thiết để hoạt động chính xác và có trách nhiệm hơn.
Dù ở dạng kính thông minh, trợ lý ảo hay các thiết bị khác chưa được phát hành, phần cứng do AI điều khiển đang trở thành một cách mới để các công ty đưa dịch vụ của họ trực tiếp đến người tiêu dùng. Đối với Alibaba, Quark AI Glasses vừa là một buổi ra mắt sản phẩm, vừa là một tuyên bố về nơi họ nhìn thấy sự tăng trưởng trong tương lai, đó là một nền công nghệ kết hợp hài hòa giữa phần mềm, phần cứng và yếu tố con người. Cuối cùng, tương lai của trí tuệ nhân tạo không phải là cuộc chiến giữa người và máy, mà là sự hợp tác để tạo ra những công cụ mạnh mẽ và hữu ích hơn cho cuộc sống.
Muốn tìm hiểu thêm về AI và dữ liệu lớn từ các nhà lãnh đạo ngành? Hãy xem qua AI & Big Data Expo diễn ra tại Amsterdam, California và London. Sự kiện toàn diện này được đồng tổ chức với các sự kiện hàng đầu khác bao gồm Hội nghị Tự động hóa Thông minh, BlockX, Tuần lễ Chuyển đổi Số và Hội chợ An ninh Mạng & Đám mây. Khám phá các sự kiện và hội thảo trực tuyến về công nghệ doanh nghiệp sắp tới do TechForge tổ chức tại đây.