Thương Vụ Perplexity AI Mua Chrome - Chiến Lược Hay Chiêu Trò PR?

Thương vụ Chrome 34.5 tỷ USD: Nước cờ chiến lược của Perplexity AI hay chiêu trò PR tinh vi?

Thung lũng Silicon vừa qua đã trải qua một cơn địa chấn thực sự. Perplexity, một công ty trí tuệ nhân tạo tương đối trẻ, đã đưa ra lời đề nghị táo bạo trị giá 34.5 tỷ USD để mua lại trình duyệt Chrome của gã khổng lồ Google. Đề nghị này không chỉ gây sốc về mặt con số mà còn làm dấy lên một cuộc tranh luận sâu rộng trong giới công nghệ: liệu đây có phải là một nước đi chiến lược bậc thầy, một nỗ lực thực sự để định hình lại cuộc chiến tìm kiếm AI, hay chỉ đơn thuần là một màn kịch PR được dàn dựng công phu?

Bài viết này sẽ đi sâu phân tích các khía cạnh của thương vụ, từ tính khả thi về tài chính, logic chiến lược, bối cảnh pháp lý cho đến phản ứng của thị trường, nhằm đưa ra một cái nhìn toàn diện và khách quan về động thái gây tranh cãi này.

Một lời đề nghị gây choáng váng

Vào thứ Ba tuần trước, Perplexity AI đã chính thức gửi một lời đề nghị mua lại không mong muốn trị giá 34.5 tỷ USD cho trình duyệt Chrome của Google. Con số này tự nó đã là một chủ đề đáng bàn, bởi nó cao gần gấp đôi mức định giá 18 tỷ USD của chính Perplexity. Điều này có nghĩa là một startup đang đề nghị mua lại một sản phẩm chủ lực của một trong những tập đoàn lớn nhất thế giới với số tiền vượt xa giá trị của chính mình.

Thời điểm của lời đề nghị cũng được cho là một sự tính toán chiến lược. Nó xuất hiện ngay khi các tòa án liên bang Hoa Kỳ đang xem xét liệu có nên buộc Google phải thoái vốn khỏi Chrome hay không, sau phán quyết chống độc quyền mang tính bước ngoặt vào năm ngoái. Perplexity dường như đang cố gắng tận dụng sự không chắc chắn về mặt pháp lý của Google để chen chân vào một thương vụ thế kỷ.

Bài toán tài chính nan giải

Ngay lập tức, cơ cấu tài chính của thương vụ được đề xuất đã dấy lên những nghi ngại lớn. Tính đến nay, Perplexity chỉ huy động được khoảng 1.5 tỷ USD, bao gồm cả vòng mở rộng 100 triệu USD vào tháng trước khi công ty được định giá 18 tỷ USD. Để lấp đầy khoảng trống tài chính khổng lồ lên tới hơn 30 tỷ USD, Perplexity cho biết một số nhà đầu tư đã đồng ý hậu thuẫn thương vụ, nhưng chi tiết cụ thể về nguồn vốn này hoàn toàn không được tiết lộ.

Sự mập mờ này khiến nhiều chuyên gia trong ngành phải đặt câu hỏi về tính nghiêm túc của lời đề nghị. Hơn nữa, các chuyên gia cũng chia rẽ về mức định giá mà Perplexity đưa ra cho Chrome. Dan Ives, nhà phân tích công nghệ của Wedbush, nói với CNN rằng ông ước tính Chrome trị giá ít nhất 50 tỷ USD. Trong khi đó, Gabriel Weinberg, Giám đốc điều hành của DuckDuckGo, một đối thủ cạnh tranh trong lĩnh vực tìm kiếm, cho rằng Chrome có thể có giá trị cao hơn 50 tỷ USD nếu Google bị buộc phải bán.

Những ước tính này cho thấy lời đề nghị 34.5 tỷ USD của Perplexity thấp hơn đáng kể so với giá trị thị trường thực tế của Chrome. Điều này càng củng cố thêm giả thuyết rằng đây có thể không phải là một nỗ lực mua lại thực sự.

Logic chiến lược hay chiêu trò marketing?

Nếu tạm gác lại vấn đề tài chính, logic chiến lược đằng sau lời đề nghị này tập trung vào việc kiểm soát trình duyệt, vốn được coi là chiến trường tiếp theo trong cuộc chiến tìm kiếm AI. Tháng trước, Perplexity đã ra mắt trình duyệt tìm kiếm AI gốc của riêng mình mang tên Comet, một động thái rõ ràng cho thấy tham vọng tham gia vào thị trường trình duyệt.

Việc mua lại Chrome sẽ mang lại cho Perplexity quyền truy cập tức thì vào hơn ba tỷ người dùng trên toàn cầu. Đây sẽ là một bước nhảy vọt khổng lồ so với con số 30 triệu người dùng hoạt động hàng tháng hiện tại của dịch vụ AI của họ. Nắm trong tay kênh phân phối lớn nhất thế giới, Perplexity có thể tích hợp sâu công nghệ tìm kiếm của mình, thay đổi thói quen người dùng và thách thức sự thống trị của Google Search một cách trực diện.

Tuy nhiên, sự hoài nghi vẫn bao trùm. Nhà đầu tư công nghệ Heath Ahrens đã thẳng thắn gọi động thái của Perplexity là một chiêu trò, và con số đưa ra không hề gần với giá trị thực của Chrome, xét đến dữ liệu và phạm vi tiếp cận vô song của nó. Quan điểm này phản ánh sự nghi ngờ rộng rãi trong ngành về cả sự chân thành và khả năng tài chính đằng sau lời đề nghị.

Những điều khoản tưởng chừng quá tốt đẹp

Các điều khoản đi kèm trong đề nghị mua lại của Perplexity cũng làm dấy lên nhiều câu hỏi về mục đích thương mại thực sự. Perplexity tuyên bố họ sẽ duy trì các tùy chọn duyệt web hiện tại của người dùng, bao gồm cả việc giữ Google làm công cụ tìm kiếm mặc định. Hơn nữa, họ cam kết sẽ giữ cho Chromium, công cụ mã nguồn mở nền tảng của Chrome, tiếp tục hoạt động và hứa sẽ đầu tư 3 tỷ USD vào nó trong vòng 24 tháng.

Những điều khoản này dường như đi ngược lại logic thông thường của một thương vụ mua lại. Thông thường, bên mua tìm cách giành lợi thế cạnh tranh, thay vì duy trì vị thế thị trường của đối thủ. Lời hứa giữ Google làm công cụ tìm kiếm mặc định đặc biệt khiến các nhà phân tích bối rối, vì hoạt động kinh doanh cốt lõi của Perplexity chính là thách thức Google Search.

Bất kỳ nhà quan sát nào có kinh nghiệm đều có thể suy đoán rằng những lời đảm bảo của Perplexity chỉ là tạm thời. Trong thực tế, nếu thương vụ xảy ra, Chrome chắc chắn sẽ chứng kiến những thay đổi lớn về mặt kỹ thuật và dịch vụ để phục vụ cho mục tiêu của chủ sở hữu mới.

Bối cảnh pháp lý và thời điểm vàng

Như đã đề cập, thời điểm của lời đề nghị trùng khớp một cách hoàn hảo với các thủ tục tố tụng chống độc quyền đang diễn ra. Google hiện vẫn chưa có phản hồi công khai về lời đề nghị này. Công ty chưa bao giờ rao bán Chrome và đang có kế hoạch kháng cáo phán quyết của tòa án Hoa Kỳ năm ngoái cho rằng họ nắm giữ thế độc quyền bất hợp pháp trong lĩnh vực tìm kiếm trực tuyến.

Lời đề nghị bất ngờ này cũng xuất hiện không lâu sau khi đối thủ OpenAI bày tỏ sự quan tâm đến việc mua lại Chrome, cho thấy nhiều công ty AI đang xem việc kiểm soát trình duyệt là một yếu tố chiến lược quan trọng.

Đáng chú ý, đây không phải là lần đầu tiên Perplexity thực hiện một nỗ lực mua lại đình đám trong năm nay. Vào tháng 1, họ đã có những động thái tương tự đối với TikTok US, đề nghị sáp nhập với ứng dụng video ngắn nổi tiếng này để giải quyết các lo ngại của Hoa Kỳ về quyền sở hữu của Trung Quốc. Lời đề nghị mua TikTok đã tạo ra những dòng tít tương tự trên các mặt báo nhưng cuối cùng đã không trở thành một giao dịch hoàn chỉnh. Lịch sử này tạo ra một tiền lệ, cho thấy Perplexity có xu hướng thực hiện những động thái lớn để thu hút sự chú ý.

Phản ứng của thị trường và hàm ý cho ngành

Bất chấp những con số thiên văn được đưa ra, phản ứng của thị trường lại khá ôn hòa. Tại Phố Wall, giá cổ phiếu của Alphabet, công ty mẹ của Google, đã tăng 1.4% kể từ khi thị trường mở cửa sau thông tin. Điều này cho thấy các nhà đầu tư xem lời đề nghị này một cách hoài nghi hơn là một mối đe dọa thực sự đối với sự thống trị của Google trên thị trường trình duyệt. Nếu thị trường tin rằng có một khả năng thực sự Google sẽ mất Chrome, giá cổ phiếu có lẽ đã phản ứng tiêu cực hơn.

Hàm ý rộng hơn của sự việc này vượt ra ngoài một giao dịch đơn lẻ. Nó cho thấy quan điểm của Perplexity và có thể là của nhiều công ty AI khác: trình duyệt là các điểm kiểm soát chiến lược cho kỷ nguyên tiếp theo của tìm kiếm dựa trên agent và quảng cáo trực tuyến. Các công ty AI ngày càng xem cơ sở hạ tầng công nghệ truyền thống là những chiến trường thiết yếu.

Phán quyết cuối cùng: Chiến lược hay chiêu trò?

Xét trên mọi phương diện, Google gần như chắc chắn sẽ không bán Chrome. Do đó, theo phân tích của ngành, đây giống một chiêu trò PR hơn là một thương vụ có khả năng xảy ra. Lời đề nghị mua lại Chrome của Perplexity phục vụ nhiều mục đích ngoài ý định đã nêu:

• Thứ nhất, nó tạo ra một lượng lớn tin tức trên các phương tiện truyền thông, đưa cái tên Perplexity AI lên trang nhất của các tờ báo công nghệ hàng đầu thế giới mà không tốn một đồng chi phí quảng cáo.
• Thứ hai, nó định vị Perplexity như một đối thủ cạnh tranh nghiêm túc, dám đối đầu trực tiếp với Google. Động thái này truyền tải một thông điệp mạnh mẽ đến người dùng, nhà đầu tư và các tài năng trong ngành rằng Perplexity là một người chơi có tham vọng lớn.
• Thứ ba, nó thể hiện sự hậu thuẫn tài chính mạnh mẽ cho các nỗ lực trong tương lai. Mặc dù các nhà đầu tư không được tiết lộ, việc công bố có thể huy động một số tiền khổng lồ như vậy cho thấy Perplexity có những mối quan hệ vững chắc trong giới tài chính.

Cho dù là thật hay chỉ là một màn kịch, lời đề nghị này đã làm sáng tỏ động lực cạnh tranh đang phát triển của ngành AI, nơi việc kiểm soát các điểm truy cập của người dùng có thể quyết định công ty nào sẽ thành công trong giai đoạn tiếp theo của quá trình chuyển đổi số.

Và ít nhất cho đến bây giờ, Perplexity đã đạt được mục tiêu chính của mình: thu hút sự chú ý trong một thị trường AI ngày càng đông đúc và ồn ào.