Việt Nam Chinh Phục AI: Lộ Trình Phát Triển LLM & Trợ Lý Ảo
Việt Nam Vạch Lộ Trình Chinh Phục AI: Từ Mô Hình Ngôn Ngữ Lớn Đến Trợ Lý Ảo Chuyên Ngành
Trong kỷ nguyên số, Trí tuệ nhân tạo AI không còn là một khái niệm khoa học viễn tưởng mà đã trở thành động lực cốt lõi cho sự phát triển kinh tế xã hội trên toàn cầu. Các quốc gia đang trong một cuộc đua không ngừng nghỉ để giành lấy vị thế dẫn đầu, và Việt Nam cũng không đứng ngoài cuộc chơi đó. Với một tầm nhìn chiến lược và những bước đi quyết đoán, Việt Nam đang chuẩn bị cho một chương mới trong hành trình công nghệ của mình, một chương mang tên làm chủ AI.
Sắp tới đây, cộng đồng công nghệ trong nước và quốc tế sẽ cùng hướng về Ninh Bình, nơi diễn ra Diễn đàn quốc tế về công nghệ chiến lược vào chiều ngày 28 tháng 10. Sự kiện này không chỉ là một hội nghị thông thường, nó được xem là một hội nghị thượng đỉnh nơi những bộ óc hàng đầu sẽ cùng nhau hoạch định tương lai cho AI của Việt Nam.
Bối Cảnh Của Một Tầm Nhìn Lớn: Tuần Lễ Số Quốc Tế Việt Nam 2025
Diễn đàn quốc tế về công nghệ chiến lược là một mảnh ghép quan trọng trong bức tranh toàn cảnh của Tuần lễ Số quốc tế Việt Nam 2025, diễn ra từ ngày 27 đến 29 tháng 10. Đây là sự kiện thường niên uy tín, do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, quy tụ các nhà quản lý, chuyên gia lỗi lạc và những doanh nghiệp công nghệ tiên phong từ khắp nơi trên thế giới.
Chủ đề của Tuần lễ Số năm nay là Thể chế cho Trí tuệ nhân tạo hay AI Legal Frameworks. Việc lựa chọn chủ đề này cho thấy một cách tiếp cận hết sức chín chắn và có chiều sâu của Việt Nam. Chúng ta không chỉ tập trung vào việc phát triển công nghệ một cách đơn thuần, mà còn chú trọng xây dựng một hành lang pháp lý vững chắc. Mục tiêu là để AI phát triển một cách an toàn, đáng tin cậy, minh bạch và quan trọng nhất là phục vụ con người, vì con người. Trong bối cảnh AI được xác định là hạ tầng chiến lược cho nền kinh tế số quốc gia, việc thiết lập luật chơi rõ ràng ngay từ đầu là yếu tố sống còn để đảm bảo sự phát triển bền vững và có trách nhiệm.
Diễn đàn lần này chính là nơi những định hướng vĩ mô đó được cụ thể hóa thành những kế hoạch hành động chi tiết. Trọng tâm của mọi cuộc thảo luận sẽ xoay quanh ba nhóm sản phẩm công nghệ chiến lược về AI, đã được Thủ tướng Chính phủ ký ban hành trong danh mục 35 nhóm sản phẩm công nghệ chiến lược hồi tháng 6. Ba trụ cột này bao gồm: Mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt, Trợ lý ảo, và Trí tuệ nhân tạo chuyên ngành.
Tâm Điểm Của Diễn Đàn: Thách Thức Và Cơ Hội Với Mô Hình Ngôn Ngữ Lớn Tiếng Việt
Phiên bàn tròn về Mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt LLM và Trợ lý ảo được dự báo sẽ là phiên thảo luận nóng nhất và thu hút sự quan tâm nhiều nhất. Đây chính là trận địa trung tâm trong cuộc chiến chinh phục AI của Việt Nam, bởi nó chạm đến cốt lõi của văn hóa, ngôn ngữ và bản sắc dân tộc trong không gian số.
Vậy tại sao việc xây dựng một mô hình ngôn ngữ lớn dành riêng cho tiếng Việt lại quan trọng và thách thức đến vậy? Tiếng Việt là một ngôn ngữ giàu thanh điệu, cấu trúc ngữ pháp linh hoạt và đặc biệt phụ thuộc rất nhiều vào ngữ cảnh. Một câu nói có thể mang nhiều ý nghĩa khác nhau tùy thuộc vào người nói, người nghe và hoàn cảnh giao tiếp. Để một cỗ máy có thể hiểu và phản hồi một cách tự nhiên, chính xác như người bản xứ là một bài toán vô cùng phức tạp. Các mô hình LLM toàn cầu dù rất mạnh mẽ nhưng thường gặp khó khăn trong việc nắm bắt những sắc thái tinh tế này của tiếng Việt.
Do đó, việc xây dựng một LLM tiếng Việt riêng không chỉ là một niềm tự hào dân tộc, mà còn là một yêu cầu cấp thiết để đảm bảo công nghệ AI thực sự phục vụ hiệu quả người Việt. Các chuyên gia hàng đầu trong nước và quốc tế sẽ ngồi lại cùng nhau để mổ xẻ những vấn đề gai góc nhất.
Nội dung thảo luận sẽ xoay quanh ba trụ cột chính để hiện thực hóa giấc mơ này:
- Một là, chuẩn hóa và chia sẻ có kiểm soát nguồn dữ liệu tiếng Việt. Dữ liệu được ví như nguồn dinh dưỡng cho AI. Không có một kho dữ liệu đủ lớn, đủ sạch và đủ đa dạng, chúng ta không thể huấn luyện được một mô hình ngôn ngữ thông minh. Thảo luận sẽ tập trung vào cách thức xây dựng một kho dữ liệu quốc gia, làm thế nào để các tổ chức có thể đóng góp và chia sẻ dữ liệu một cách an toàn, bảo mật và hiệu quả, tạo ra một nguồn tài nguyên chung cho cả cộng đồng.
- Hai là, xây dựng hạ tầng tính toán hiệu năng cao hay còn gọi là AI compute. Huấn luyện các mô hình ngôn ngữ lớn đòi hỏi một năng lực xử lý khổng lồ, tương đương với hàng ngàn siêu máy tính hoạt động cùng lúc. Việc đầu tư và làm chủ hạ tầng này là điều kiện tiên quyết để Việt Nam có thể tự chủ trong việc nghiên cứu và phát triển các mô hình của riêng mình, thay vì phụ thuộc vào các nền tảng của nước ngoài.
- Ba là, tạo dựng cơ chế hợp tác chặt chẽ giữa ba nhà: Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp. Nhà nước đóng vai trò kiến tạo chính sách, định hướng chiến lược và đầu tư nguồn lực. Các nhà khoa học tại các viện nghiên cứu, trường đại học là lực lượng nòng cốt trong nghiên cứu chuyên sâu. Các doanh nghiệp công nghệ là những người đưa các nghiên cứu đó vào ứng dụng thực tiễn, tạo ra sản phẩm và dịch vụ cho thị trường. Chỉ khi ba bên cùng hợp tác nhịp nhàng, chúng ta mới có thể tạo ra sức mạnh tổng hợp để đẩy nhanh tiến trình.
Từ Chiến Lược Đến Hiện Thực: AI Chuyên Ngành Thay Đổi Cuộc Sống
Nếu như phiên thảo luận về LLM đặt ra một tầm nhìn dài hạn và mang tính nền tảng, thì phiên thứ hai về AI chuyên ngành và AI phân tích lại tập trung vào những hướng đi thực tiễn, mang lại giá trị tức thời cho xã hội. Đây là câu trả lời cho câu hỏi: Việt Nam sẽ ứng dụng AI vào đâu để giải quyết các bài toán cụ thể của đất nước?
Mục tiêu của phiên này rất rõ ràng: xác định những hướng phát triển công cụ AI khả thi và có thể triển khai trong vòng 12 đến 18 tháng tới. Sự tập trung được đặt vào các ứng dụng có thể mang lại hiệu quả sớm, thiết thực và có tác động sâu rộng. Hai lĩnh vực tiêu biểu được đưa ra thảo luận là y tế và đô thị môi trường.
Trong lĩnh vực y tế, AI đang mở ra những tiềm năng phi thường. Các chuyên gia sẽ chia sẻ kinh nghiệm thực tế về việc triển khai AI trong chẩn đoán hình ảnh, giúp các bác sĩ phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường như khối u trong ảnh X quang hay CT scan với độ chính xác cao hơn. AI cũng có thể phân tích dữ liệu bệnh án để dự báo nguy cơ mắc bệnh, cá nhân hóa phác đồ điều trị, hay tối ưu hóa quy trình vận hành bệnh viện, giảm thiểu thời gian chờ đợi cho bệnh nhân và nâng cao hiệu quả quản lý.
Đối với bài toán về đô thị và môi trường, những vấn đề nhức nhối như ùn tắc giao thông, ô nhiễm không khí, và thiên tai luôn là thách thức lớn. AI có thể trở thành một công cụ đắc lực. Bằng cách phân tích dữ liệu lớn từ camera giao thông, cảm biến môi trường và dữ liệu vệ tinh, các hệ thống AI có thể dự báo chính xác các điểm có nguy cơ ùn tắc, đánh giá chất lượng không khí theo thời gian thực, hay đưa ra cảnh báo sớm về các hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa bão, sạt lở. Những ứng dụng này không chỉ giúp nâng cao chất lượng sống của người dân mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của các đô thị.
Không Chỉ Là Lời Nói: Kết Nối Để Cùng Hành Động
Một diễn đàn chiến lược sẽ không thể trọn vẹn nếu thiếu đi các hoạt động kết nối thực chất. Bên cạnh hai phiên bàn tròn chính, ban tổ chức còn thiết kế các không gian kết nối doanh nghiệp với doanh nghiệp B2B và doanh nghiệp với cơ quan quản lý B2G.
Đây là cơ hội vàng để các ý tưởng lớn gặp gỡ những nguồn lực thực thi. Các công ty công nghệ có thể tìm thấy đối tác để cùng phát triển dự án, các startup có thể trình bày những sáng kiến đột phá của mình trước các nhà đầu tư và các tập đoàn lớn. Đồng thời, đây cũng là dịp để các doanh nghiệp đối thoại trực tiếp với cơ quan quản lý nhà nước, đề xuất các chính sách hỗ trợ, tháo gỡ các vướng mắc, từ đó tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi hơn cho sự phát triển của ngành công nghiệp AI. Những cuộc gặp gỡ này sẽ là chất xúc tác để biến các thảo luận chiến lược thành các dự án AI cụ thể trong tương lai gần.
Lời Kết: Một Tương Lai Được Định Hình Bởi Trí Tuệ Việt
Diễn đàn quốc tế về công nghệ chiến lược tại Ninh Bình không chỉ là một sự kiện. Nó là một lời khẳng định mạnh mẽ về quyết tâm và khát vọng của Việt Nam trên bản đồ công nghệ toàn cầu. Việc tập trung vào ba sản phẩm chiến lược là Mô hình ngôn ngữ lớn, Trợ lý ảo và AI chuyên ngành cho thấy một lộ trình rõ ràng, vừa có tầm nhìn xa trông rộng, vừa bám sát vào các nhu cầu thực tiễn của đất nước.
Việt Nam đang đứng trước cơ hội to lớn để tạo ra một bước nhảy vọt, không chỉ là quốc gia ứng dụng thành công AI, mà còn là quốc gia có khả năng làm chủ và sáng tạo ra những công nghệ AI mang đậm dấu ấn và trí tuệ Việt, phục vụ cho chính người dân Việt Nam và vươn ra thế giới. Những gì được thảo luận và quyết định tại Ninh Bình vào cuối tháng 10 này chắc chắn sẽ là những viên gạch đầu tiên, đặt nền móng cho một tương lai công nghệ rực rỡ của dân tộc.