Ứng dụng theo ngành

Có gia sư A.I nhưng học sinh hiếm khi dùng: bài học từ thử nghiệm Khanmigo hai năm

Một thử nghiệm hai năm tại 18 trường trung học cơ sở ở Mỹ cho thấy học sinh gần như ai cũng được tiếp cận gia sư A.I Khanmigo nhưng chỉ dùng ở khoảng một phần ba số buổi học. Bài học cho mọi tổ chức: trao quyền truy cập công cụ A.I không đồng nghĩa với việc người dùng sẽ dùng.

25/08/20264 phút đọcBiên tập: ABM — A.I Business Master

Tóm tắt nhanh

  • Nghiên cứu do nhà nghiên cứu Philip Oreopoulos (Đại học Toronto) dẫn dắt, thực hiện tại một học khu ở bang Tennessee (Mỹ), cho thấy học sinh chỉ dùng gia sư A.I Khanmigo ở khoảng một phần ba số ngày học trên nền tảng Khan Academy.
  • Nhiều học sinh gửi câu hỏi lạc đề hoặc cố thuyết phục A.I đưa luôn đáp án; nhóm học Khan Academy vẫn tiến bộ toán nhanh hơn nhóm đối chứng, nhưng các nhà nghiên cứu quy kết quả cho nền tảng nói chung chứ không cho gia sư A.I.
  • Một nghiên cứu khác của Đại học Stanford ghi nhận học sinh chỉ dùng gia sư A.I đọc hiểu vài phút mỗi tuần, thấp xa mức 30 phút được khuyến nghị.

Chuyện gì xảy ra

Theo Chalkbeat ngày 25/8/2026, nghiên cứu mang tên “One Click Away” theo dõi học sinh có học lực yếu ở 18 trường trung học cơ sở trong hai năm. Các em được phân ngẫu nhiên vào nhóm học Khan Academy trong giờ học, còn nhóm đối chứng dùng các chương trình toán số khác kết hợp học nhóm nhỏ với giáo viên. Khanmigo — gia sư A.I của Khan Academy — được lập trình để gợi mở, không đưa đáp án, và học sinh phải chủ động hỏi mới nhận được hỗ trợ.

Kết quả: dù gần như tất cả học sinh đều có quyền truy cập, mức sử dụng rất mỏng. Học sinh dùng Khanmigo ở khoảng một phần ba số ngày làm bài trên Khan Academy. Khi dùng, nhiều em hỏi chuyện ngoài lề hoặc tìm cách để chatbot cho đáp án. Sang năm thứ hai, nhóm Khan Academy tiến bộ toán nhanh hơn nhóm đối chứng, nhưng nhóm nghiên cứu cho rằng điều này đến từ nền tảng luyện tập nói chung. Ông Oreopoulos nhận xét vấn đề là phần lớn học sinh không dùng công cụ theo cách nó được thiết kế.

Một nghiên cứu thứ hai của cùng nhóm thử cách khác: chatbot tự xuất hiện mà không cần học sinh yêu cầu, và học sinh chỉ được qua bài khi trả lời đúng. Kết quả cho thấy nhóm có A.I làm chậm hơn nhưng chính xác hơn, và một tuần sau làm bài kiểm tra không có A.I tốt hơn nhóm đối chứng một chút.

Trước đó, ngày 17/6/2026, Chalkbeat đưa tin nghiên cứu của nhóm Stanford do bà Carly Robinson dẫn dắt tại hai học khu nghèo: học sinh dùng gia sư A.I đọc hiểu tự học chỉ khoảng 2 đến 5 phút mỗi tuần; ngay cả khi có gia sư người hỗ trợ, thời gian dùng chỉ tăng thêm 1 đến 4 phút. Bà Robinson nhận định có quyền truy cập gia sư A.I không giống với việc sử dụng nó.

Ông Sal Khan, nhà sáng lập Khan Academy, thừa nhận động lực của học sinh là yếu tố then chốt, và cho biết nền tảng đã được thiết kế lại để lồng Khanmigo vào nội dung học, khó bỏ qua hơn.

Ý nghĩa với Lãnh đạo và Doanh nghiệp

Đây là bài học vượt xa phạm vi trường học. Rất nhiều doanh nghiệp đang mua tài khoản A.I cho nhân viên, triển khai chatbot nội bộ, hay đưa trợ lý A.I vào khóa đào tạo — rồi coi số tài khoản được cấp là thước đo thành công. Hai nghiên cứu này cho thấy khoảng cách lớn giữa “có quyền dùng” và “dùng đúng cách”.

Phát hiện thứ hai cũng đáng chú ý: khi A.I được lồng thẳng vào quy trình (tự xuất hiện đúng lúc, gắn với yêu cầu hoàn thành bài), kết quả tốt hơn so với khi người dùng phải tự chủ động tìm đến. Với đào tạo nội bộ, điều này gợi ý A.I nên được thiết kế vào luồng công việc, kèm sự dẫn dắt của con người, thay vì chỉ “để sẵn đó”.

Với các trường học, trung tâm đào tạo và doanh nghiệp giáo dục Việt Nam, đây là lời nhắc nên thí điểm có đo lường mức sử dụng thực tế trước khi mở rộng.

Gợi ý hành động

  • Nên làm: đo mức sử dụng thực tế (tần suất, thời lượng, loại câu hỏi) của công cụ A.I đã triển khai, không chỉ đếm tài khoản.
  • Nên làm: lồng A.I vào đúng bước trong quy trình làm việc hoặc học tập, thay vì để người dùng tự tìm đến.
  • Nên làm: kết hợp A.I với vai trò dẫn dắt của con người — quản lý, giảng viên, “đại sứ A.I” nội bộ.
  • Nên chờ: mở rộng toàn tổ chức khi chưa có số liệu từ một nhóm thí điểm.

Nguồn

Chat ZaloChat với ABMChatĐặt lịch tư vấn